لوله و اتصالات پلیمری

لوله و اتصالات پلیمری

لوله و اتصالات پلیمری را می توان تحولی بزرگ در تاریخ صنعت لوله و لوله کشی دانست. علم و بلوغ انسان و همچنین تمایل آن برای پیشرفت و زندگی بهتر باعث ساخت و پدید آمدن لوله و اتصالات پلیمری شده است.لوله و اتصالات پلیمری تقریبا همه کاره هستند و جایگاه خوبی در صنعت تاسیسات و لوله کشی داشته و خواهند داشت.

تاریخچه این لوله ها به دهه 30 میلادی در کشور آۀمان برمی گردد. هدف اصلی در آن زمان لوله کشی فاضلاب بود اما لوله و اتصالات پلیمری در گذر زمان نشان داد که لیاقت های بیشتری دارد و به هدف خودش هم رسید به طوری که امروزه کمتر جایی پیدا میشود که نتوان از لوله های پلیمری استفاده کرد.

چرا لوله و اتصالات پلیمری تحول بزرگ در لوله کشی است؟

مقاومت به سایش و خوردگی:

لوله‏ های پلیمری مقاومت بالایی در برابر انواع اسیدها، محلول‏های نمکی، مایعات و گازهای خورنده دارند. این مقاومت با افزایش غلظت برخی از مواد شیمیایی خاص یا دما تغییر می‏کند.

صافی جداره‏ ی داخلی:

یکی از ویژگی های بارز لوله های پلیمری جداره‏ های داخلی فوق‏ العاده صاف آنهاست که باعث جلوگیری از تجمع هر نوع رسوب بر روی دیواره داخلی آن می شود.

افت فشار:

افت فشار کمتر در سیستم های لوله کشی، ذخیره انرژی و نصب آسان از مزایای دیگر این لوله ها و اتصالات است که کاربرد زیاد آن در تاسیسات آبرسانی و فاضلاب شهری و ساختمانی را رقم زده است.

خواص حرارتی:

قابلیت هدایت حرارتی لوله‏ های پلیمری نسبت به لوله ‏های فلزی پائین‏تر است بنابراین اتلاف یا جذب حرارتی کمتری دارند که جهت استفاده در سیستم‏های فاضلاب ویژگی مفیدی محسوب می شود. با این حال ضریب انبساط حرارتی لوله ‏های پلاستیکی بالا بوده و بایستی در هنگام طراحی مدنظر قرار گیرد. 

خواص الکتریکی:

پلاستیک‏ها هادی جریان الکتریسیته نیستند و دچار خوردگی‏های گالوانیکی و الکتروشیمیایی نمی شوند.

چگالی:

لوله‏ های پلیمری بسیار سبک‏تر از لوله‏ های فولادی، آزبستی، بتنی و سیمانی هستند. بنابراین هزینه حمل و نقل و نصب آن‏ها به مراتب کمتر می شود.

انعطاف پذیری:

لوله و اتصالات پلیمری انعطاف پذیری بیشتری نسبت به سایر لوله ها دارند و به همین دلیل کمتر دچار شکستگی می شوند. 

 لوله های پلیمری به دلیل انعطاف پذیری به اتصالات کمتری نیاز دارند و می توانند در سطوح شیبدار و ناهموار به راحتی اجرا شوند و فضای کمتری را نیز اشغال کنند. 

کاربرد های لوله و اتصالات پلیمری

همانطور که گفته شد لوله و اتصالات پلیمری نیاز های زیادی را برطرف میکند. در ادامه 4 مورد از کلی ترین کاربرد های آن را آورده ایم:

  1. انتقال آب آشامیدنی
  2. انتقال گاز
  3. لوله های پلاستیکی برای گرمایش تابشی و گرمایش از کف
  4. انتقال فاضلاب

انواع لوله های پلیمری

به طور کلی لوله و اتصالات پلیمری در 3 دسته قرار می گیرد که در ادامه آن ها را معرفی و بررسی خواهیم کرد.

1) لوله پلیکا

پلیکا ها نوعی از آلیاژ پلیمر می باشند که به افتخار اولین کاشف چنین آلیاژی برای لوله ها به نام ” پولیکا ” به این نام شناخته می شود.

پلیکا ها به دو صورت PVC و UPVC وجود دارند که تفاوتی در این دو آلیاژ وجود دارد که مهمترین آن ها به این موضوع اختصاص دارد که آلیاژ UPVC به صورت نرم شده آلیاژ PVC می باشد .

 لوله پلیکا در سایزهای مختلف به بازار عرضه و برای مصارف گوناگون مورد استفاده قرار می گیرد. مقاومت بالای این لوله ها موجب شده از آنها در حوزه های ساختمانی، آبرسانی، صنعتی و فاضلابی استفاده شود.

2) لوله پوش فیت

سیستم های فاضلابی پوش فیت از یک سمت دارای اورینگ است به همین منظور به راحتی به سایر اتصالات و لوله ها وصل می شود.  سیستم های پوش فیت به دو نوع سیستم های پوش فیت معمولی و سیستم های پوش فیت سایلنت تقسیم بندی می شود.

اولین و بارزترین مزیت لوله های پوش فیت سهولت نصب و لوله کشی میباشد، به این ترتیب که در این لوله ها برخلاف لوله های پلیکا نیاز به گرم کردن لوله و چسب جهت اتصالات وجود ندارد.

3) لوله پنج لایه

لوله های پنج لایه در واقع نسل جدیدی از لوله ها هستند که از فلز و پلیمر ترکیب شده اند و کاربرد خاص خود را در صنعت دارند. به طور کلی لوله پنج لایه از یک لایه آلومینیومی ساخته شده است که بین دو لایه قرار می گیرد.

این دو لایه چسبنده در واقع به قسمت فلزی لوله پلاستیکی داخلی و خارجی متصل می شوند. لایه فلزی در امتداد طول لوله به عنوان یک مانع عمل می کند و سبب کاهش نیروی ضربه های محکم و ناگهانی می شود.

 در واقع لوله های پنج لایه از یک لایه آلومینیوم، دو لایه پلیمر و دو لایه چسب ساخته شده اند و معایب لوله های فلزی و پروپیلن در آنها رفع شده است. 

لوله های پنج لایه از کنار هم قرار گرفتن دو لایه پلی اتیلن، دو لایه چسب و یک لایه میانی آلومینیوم ساخته می شوند. ترکیب شیمیایی پلی اتیلن و لایه فلزی به کار رفته باعث قابلیت های مناسب این لوله ها مانند تحمل دما و فشار بالا می شود و می توان گفت این لوله ها ویژگی ها و مزایای لوله های پلاستیکی و فلزی را با هم دارند.